بیمه

وکیل دعاوی بیمه در تهران

اختلاف با شرکت بیمه معمولاً زمانی آغاز می‌شود که خسارت پرداخت نشده، کمتر از واقع برآورد شده یا با استناد به یکی از استثنائات بیمه‌نامه رد شده است. نتیجه چنین اختلافی اغلب در همان روزهای نخست تعیین می‌شود: اینکه حادثه به‌موقع اعلام شده باشد، دلیل پیش از ازبین‌رفتن آثار حادثه حفظ شده باشد و مسیر درست میان دادگاه، داوری یا مذاکره برگزیده شده باشد.

این دفتر به‌طور تخصصی در دعاوی بیمه‌های بازرگانی و خسارت فعالیت می‌کند و در پرونده‌ها هم وکالت بیمه‌گذار و زیان‌دیده و هم وکالت شرکت‌های بیمه را بر عهده داشته است. به همین دلیل استدلال‌ها و دفاعیات معمول طرف مقابل را از پیش می‌شناسد.

این دفتر پرونده‌های بیمه تأمین اجتماعی (بازنشستگی، بیکاری و سابقه بیمه) را نمی‌پذیرد. حوزه کار ما اختلاف‌های ناشی از قرارداد بیمه با شرکت‌های بیمه است.

درخواست مشاوره

در چه پرونده‌هایی وکالت می‌کنیم؟

بیمه آتش‌سوزی و حریق

در خسارت حریق انبار، کارخانه یا واحد تجاری، اختلاف اصلی معمولاً بر سر میزان موجودی سوخته، علت حادثه و اعمال قاعده نسبی سرمایه (کم‌بیمه‌گی) است. اثبات کمیت و ارزش کالا بر عهده بیمه‌گذار است. به همین سبب تأمین دلیل فوری، دفاتر و اسناد تجاری و کارشناسی، پیش از پاک‌سازی محل، تعیین‌کننده‌اند.

بیمه بدنه خودرو

اختلاف‌های رایج این حوزه عبارت‌اند از رد ادعا به استناد استثنائات، خسارت کلی (توتال) و نحوه کسر ارزش لاشه، افت قیمت، و اعتراض به برآورد کارشناس بیمه.

بیمه شخص ثالث و دیه

مصادیق این حوزه شامل خودروی نامتعارف و پرداخت‌نشدن کل خسارت مالی، رجوع بیمه‌گر به راننده فاقد گواهینامه، اختلاف در نرخ دیه، و مطالبه از صندوق تأمین خسارت‌های بدنی در مواردی است که مقصر متواری است یا بیمه‌نامه ندارد.

بیمه باربری و دریایی

در این حوزه، تعیین زمان و محل وقوع خسارت در دوره پوشش، اسناد حمل (بارنامه، پکینگ‌لیست و گزارش بازرسی)، خسارت کلی و جزئی، هزینه‌های نجات و بازیافت، و داوری میان بیمه‌گر و متصدیان حمل یا بنادر مطرح است.

بیمه‌های مسئولیت

دعاوی بیمه مسئولیت کارفرما در برابر کارکنان، مسئولیت مدنی و حرفه‌ای، از جمله اعلام به‌موقع حادثه و دفاع در برابر ایراد خروج از پوشش.

بیمه عمر و بیمه‌های مرتبط با تسهیلات بانکی

اختلاف درباره بیمه عمر مانده بدهکار در دو صورت مطرح می‌شود: وقتی وام‌گیرنده فوت کرده و بیمه یا بانک از تسویه مانده وام خودداری می‌کنند، یا وقتی اختلاف بر سر این است که حق‌بیمه بر عهده چه کسی است.

دعاوی بیمه‌گر علیه بیمه‌گذار و ثالث (وکالت شرکت‌های بیمه)

این دسته شامل دعوای بطلان بیمه‌نامه به استناد کتمان یا اظهار خلاف واقع (ماده ۱۲ قانون بیمه)، دفاع در برابر ادعای خسارت پس از تشدید خطر، جانشینی بیمه‌گر و رجوع به مسئول حادثه (ماده ۳۰ قانون بیمه)، و مطالبه حق‌بیمه است.

اختلاف با نماینده و کارگزار بیمه

از جمله مواردی که حق‌بیمه پرداخت شده اما بیمه‌نامه صادر یا در سامانه ثبت نشده است.

داوری بیمه

در بسیاری از بیمه‌نامه‌های بازرگانی شرط داوری درج شده است. انتخاب میان دادگاه و داوری، معرفی داور، درخواست تعیین داور از دادگاه، و اعتراض به رأی داوری، هریک قواعد و مهلت‌های خاص خود را دارند.

خسارت تأخیر تأدیه از بیمه‌گر

مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از شرکت بیمه ممکن است، اما مبدأ محاسبه و شرایط آن مورد اختلاف رویه است. مبدأ محاسبه در دین پولی معین با مبدأ آن در خسارتی که هنوز ارزیابی نشده یکسان نیست.

بیمه خسارت را نمی‌دهد؛ نخستین اقدام‌ها

  1. حادثه را فوراً و کتبی به بیمه‌گر اعلام کنید. قانون بیمه، بیمه‌گذار را مکلف می‌کند حداکثر ظرف پنج روز از اطلاع، وقوع حادثه را به بیمه‌گر اطلاع دهد (ماده ۱۵).
  2. پیش از تعمیر، پاک‌سازی یا فروش لاشه، دلیل را حفظ کنید. تأمین دلیل، عکس و فیلم تاریخ‌دار، و صورت‌جلسه نیروی انتظامی یا آتش‌نشانی را فراهم کنید.
  3. بیمه‌نامه، شرایط عمومی و خصوصی و الحاقیه‌ها را کامل بگیرید. بسیاری از ردها به استناد شرطی صورت می‌گیرد که بیمه‌گذار هرگز آن را ندیده است.
  4. پاسخ بیمه‌گر را کتبی مطالبه کنید. رد شفاهی یا «پیگیری کنید» مبنای اقدام بعدی نیست.
  5. مرور زمان را از یاد نبرید. طبق ماده ۳۶ قانون بیمه، دعاوی ناشی از بیمه پس از دو سال از تاریخ وقوع حادثه مشمول مرور زمان است.
  6. پیش از هر اقدام، مسیر را تعیین کنید. باید روشن شود که شرط داوری وجود دارد یا نه، شکایت به بیمه مرکزی کافی است یا باید دادخواست داد، و آیا دعوای فوری (تأمین خواسته یا تأمین دلیل) لازم است.

روند کار با دفتر

  1. بررسی اولیه: بیمه‌نامه، مکاتبات و گزارش ارزیاب را بررسی می‌کنیم.
  2. ارزیابی: نقاط قوت و ضعف، مسیر پیشنهادی (مذاکره، داوری یا دادگاه)، مهلت‌ها و هزینه تقریبی به‌صورت مکتوب ارائه می‌شود.
  3. اقدام فوری در صورت لزوم: تأمین دلیل، تأمین خواسته یا اظهارنامه.
  4. پیگیری پرونده: تنظیم دادخواست و لوایح، حضور در جلسات و کارشناسی، و اعتراض به نظریه کارشناسی.
  5. اجرا و وصول: پیگیری تا وصول، از جمله خسارت تأخیر تأدیه و هزینه‌های دادرسی و کارشناسی.

نمونه‌هایی از رویه در پرونده‌های بیمه

دادگاه بدوی

هزینه پرستار مصدوم حادثه رانندگی خسارتی مستقل از دیه است؛ محکومیت کارفرمای راننده به مستمری ماهانه پس از پرداخت دیه توسط بیمه

دیه طبق ماده ۱۷ ق.م.ا. فقط در برابر جنایت (تلف نفس، عضو یا منفعت) است. هزینه نگهداری و پرستاری که مصدوم به‌سبب حادثه ناچار به پرداخت آن است، مانند هزینه درمان، ضرر مالی مستقل از دیه است. این هزینه افزون بر دیه پرداخت‌شده توسط بیمه‌گر، بر اساس قواعد اتلاف و تسبیب و مواد ۱، ۲، ۵، ۱۱، ۱۲ و ۱۴ قانون مسئولیت مدنی از مسئول حادثه (کارفرمای راننده) قابل مطالبه است. حکم می‌تواند به‌صورت مستمری ماهانه تا پایان حیات زیان‌دیده و قابل تعدیل بر اساس شاخص تورم صادر شود.

دادگاه تجدیدنظر

مرور زمان ماده ۳۶ قانون بیمه بر دعوای دیه علیه بیمه‌گر شخص ثالث حاکم نیست

مرور زمان ماده ۳۶ قانون بیمه ۱۳۱۶ ناظر به دعاوی ناشی از قراردادهای بیمه‌ای غیر از حوادث رانندگی است و بر دعوای زیان‌دیده برای مطالبه دیه از بیمه‌گر شخص ثالث حکومت ندارد. قانون‌گذار در اصلاحیه ۱۳۸۷ قانون بیمه اجباری، با علم به ماده ۱۲ قانون ۱۳۴۷ (مرور زمان در داوری بیمه)، عامدانه حکمی درباره مرور زمان نیاورده است. افزون بر این، با نظریه شماره ۷۲۵۷ مورخ ۱۳۶۱/۱۱/۲۷ شورای نگهبان، عدم استماع دعوای مطالبه حق به صرف گذشت زمان خلاف شرع است و نوع دعوا خصوصیتی برای استثنا شدن از آن ندارد.

دادگاه بدوی

بیمه شخص ثالث هزینه درمان را می‌پردازد، اما خسارت ناتوانی از کار را نه

هزینه‌های درمانی زیان‌دیده حادثه رانندگی که رابطه سببیت آن با آسیب احراز شود، به استناد بند الف ماده ۱ و مواد ۴ و ۳۵ قانون بیمه اجباری ۱۳۹۵، حتی پس از پرداخت دیه، بر عهده بیمه‌گر مقصر است. اما خسارت ناتوانی از کار (منافع ممکن‌الحصول) در کنار دیه، به حکم تبصره ۲ ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری، قابل مطالبه نیست. دعوای زیان‌دیده علیه راننده مقصر در حدود تعهد بیمه‌گر متوجه نیست.

دادگاه تجدیدنظر

وجه اضافه‌ای که تأمین اجتماعی ناروا گرفته، با منافع تفویت‌شده به شاخص بانک مرکزی مسترد می‌شود

وقتی دستگاه دولتی مبلغی را من غیر حق دریافت کرده و پس از ابطال در دیوان عدالت اداری فقط اصل آن را مسترد کرده، مطالبه منافع تفویت‌شده آن وجه از تاریخ دریافت تا تاریخ استرداد، دعوایی بر پایه دارا شدن بلاجهت، ضمان ید، قاعده احترام مال و لاضرر است و از شمول ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م. و قیود آن خارج است؛ میزان آن با شاخص رسمی بانک مرکزی تعیین می‌شود.

پرسش‌های متداول

آیا قبل از دادگاه باید به بیمه مرکزی شکایت کنم؟

خیر، شکایت به بیمه مرکزی شرط اقامه دعوا نیست. این شکایت گاهی برای حل سریع اختلاف مفید است، اما مرور زمان را متوقف نمی‌کند و جایگزین دادخواست نیست. اگر در بیمه‌نامه شرط داوری درج شده باشد، باید مسیر داوری را بررسی کرد.

کارشناس بیمه خسارت را کم برآورد کرده؛ چه کنم؟

برآورد کارشناس بیمه‌گر برای بیمه‌گذار الزام‌آور نیست. می‌توان اعتراض کتبی داد و در صورت اختلاف، در دادگاه یا نزد داور، کارشناسی رسمی درخواست کرد. در خسارت‌های بزرگ، تأمین دلیل پیش از تعمیر بسیار مهم است.

بیمه به استناد «کتمان» یا «اظهار خلاف واقع» خسارت نمی‌دهد. آیا حق دارد؟

فقط اگر شرایط ماده ۱۲ قانون بیمه محقق باشد: اظهار خلاف واقع یا کتمان عمدی، و مؤثر بودن آن در ارزیابی خطر. بار اثبات این شرایط بر عهده بیمه‌گر است. در صورت عدم عمد، حکم قانون متفاوت است (ماده ۱۳).

آیا می‌توانم از بیمه خسارت تأخیر تأدیه هم بگیرم؟

در بسیاری از موارد بله، اما مبدأ محاسبه و شرایط آن وابسته به نوع تعهد بیمه‌گر است و رویه یکسان نیست.

حق‌الوکاله چگونه تعیین می‌شود؟

پس از بررسی اولیه و بر اساس پیچیدگی و مبلغ پرونده، به‌صورت مکتوب و پیش از شروع کار.

درخواست مشاوره